Il-Vari Tal-Ġimgħa L-Kbira F'Malta

L-Arti, it-Tradizzjonijiet u l-Fidi fil-festi tar-Randan Imqaddes

Nafu b'ċertezza li l-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira li toħroġ mill-Bażilika ta' San Ġorg, fil-belt Vittorja hija l-eqdem waħda fil-gżira Għawdxija. Madankollu, jibqa' difficli tgħid meta bdiet eżatt għalkemm għandna ħjiel li fl-1788 kienet diġa' ssir. B'mod dokumentat, insibuha msemmija fil-viżta pastorali tal-Isqof Mattei fl-1809 u dak iż-żmien kienet tieħu ħsiebha l-fratellanza ta' Ġesu’-Marija. Nafu li f'dan iż-żmien bikri, il-purċissjoni kienet tinkludi id-daqqaq tat-tanbur u forsi anki tal-fifra. Il-purċissjoni kienet tagħmel ħames waqfiet quddiem ħames knejjes li kien hemm imxerrda mar-Rabat.


Jidher li għall-ewwel, il-Parroċċa ma kelliex vari tagħha u kienet tniżżel xi vari mill-Kolleġġjata għall-Ġimgħa Mqaddsa. Fil-bidu dawn x'aktarx li kienu l-vari tal-Marbut u l-Ecce Homo. Fis-sagristija ta' San Ġorg, hemm vara tal-Veronika tal-kartapesta antika ħafna li saħansitra hemm min jattribwiha lil Saverio Laferla, iżda ma teżistix evidenza jekk din kinetx toħroġ fil-purċissjoni. Għalkemm ir-riċerki li saru jħallu ħafna dubji, jista' jagħti l-kas li sa l-aħħar tas-seklu tmintax, il-fratellanza kellha Monument u Vara tad-Duluri. 


Matul is-seklu dsatax, il-purċissjoni kienet toħroġ bil-lejl u kienet tiġbed nies minn Għawdex kollu. Fl-1874 kien inqala’ xi nkwiet bejn il-Fratellanza tad-Duluri u dik ta' Gesu'-Marija dwar il-preċedenza fil-purċissjoni u dan wassal biex is-sena ta' wara, il-fratellanza tad-Duluri tallbet biex tibda torganizza l-purċissjoni hi, liema permess baqa' ma ngħatax. Sa mill-1894 il-Fratellanza tal-Kurċifiss ħadet f'idejha l-organizazzjoni tal-purċissjoni.


Il-Purċissjoni li toħroġ minn San Ġorġ baqgħet dejjem waħda penitenzjali. Nafu iżda li sal-1954, iż-żewġ baned tal-belt Vittorja jiġifieri La Stella u Leone kienu jdoqqu sena kull waħda fil-purċissjoni. Dan sakemm f'din is-sena l-Isqof Ġiuseppe Pace iddeċieda li jipprojbixxi s-sehem tal-baned kemm fil-purċissjoni tad-Duluri kif ukoll tal-Ġimgħa l-Kbira. Sa mill-1976, dehru xi tfal libsin iż-żimarra ħamra u spellizza bajda jġorru kartelli b'kitba li tintroduċi l-vara li jkun imiss toħroġ. Wara kull vara joħorġu numru ta' rġiel b'rashom mgħammda jkaxxkru l-ktajjen jew iġorru s-slaleb bl-akbar għadd ikunu wara r-Redentur.


Sfortunatament, bejn l-1968 u l-1975, il-purċissjoni minn San Ġorg ma ħarġitx minħabba kwistjonijiet Parrokjali. L-Isqof Nikol Cauchi ipprojbixxa li jsiru purċissjonijiet bejn l-Erbgħa tat-tniebri u l-Għid. Fl-1976, il-purċissjoni ħarġet nhar il-Ġimgħa l-Kbira fis-7.00pm wara li daħħlet dik tal-Katidral. Mis-sena ta' wara, iż-żewġ Parroċċi bdew jalternaw kull sena minn joħroġ il-purċissjoni nhar il-Ġimgħa l-Kbira. Meta ma jkunx imisshom, San Ġorġ għażlu li joħorġu l-purċissjoni nhar Ħamis ix-Xirka.


Is-sett tal-vari hu magħmul mit-tmienja tradizzjonali għaliex f'San Ġorġ ma ssibx il-Vara tat-tradiment ta' Ġuda. Bħal fil-Birgu, il-figuri jitlibbsu ħwejjeġ ta bellus fin. Fl-Aħħar snin, l-artisti Għawdxin Michael u Adonai Camilleri Cauchi ħadmu numru ta' vari artistiċi ġodda fl-injam. Hekk fl-2009 saret il-vara tal-Ort, fl-2011 dik tal-Marbut, fl-2012 tal-Porpra u fl-2013 Ġesu mgħobbi s-salib. L-Aktar vari antiki f'din il-Parroċċa huma l-Vara l-Kbira, il-Veronika u l-korp ta' Kristu mejjet. F’din il-Parroċċa reġgħet tqajjmet l-użanza antika li l-vari jinħarrġu fil-Bażilika waħda kull nhar ta’ Ġimgħa fir-Randan. Dan isir biex iħajjar lill-fidili jimmeditaw fuq il-misteru marbut ma’ dik il-vara partikulari.

 
 

Il-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira - Parroċċa San Ġorġ, Belt Vittorja

Hamis ix-Xirka 13 ta' April 2017 fis-6.00pm

 'La Sollevazione di Christo' - Mro. Antonio Oddo

L-Ort

 

Il-Vara l-ġdida tal-Ort inħaddmet mill-istatwarju Michael Camilleri Cauchi u wasslet fil-Bażilika ta' San Ġorg eżatt biex setgħet tiżżanżan fil-Purċissjoni ta' Ħamis ix-Xirka 9 t'April 2009.  Fil-vara ta' qabel (ara ritratt) l-istatwarju tal-figura ta’ Kristu kien Joseph Sagona u nħadem fl-1968 filwaqt li l-anġlu sar minn Vincenzo Cremona  għall-1990.

This statue is a most recent addition to this set of statues. It is the art of local sculptor Michael Camilleri Cauchi which first joined the procession in 2009.  Jesus in the previous version of this episode, (see photo), was the work of Joseph Sagona from 1968, while the angel was the work of Vincenzo Cremona from 1900.

 
 

Il-Kumitat tal-Ġimgħa l-Kbira ikkummissjona lill-artisti Michael Camilleri Cauchi u ibnu Adonai biex jaħdmu vara ġdida tal-Marbut fl-injam. L-istatwa l-ġdida, ġiet inawgurata nhar is-Sibt 16 ta' April 2011 fil-Bazilika San Ġorġ Martri fil-Belt Vittorja wara  kunċert ta' Mużika Sagra u Letteratura Reliġjuża. Fi tmiemu ġiet imbierka mill-Arċipriet Cardona. Din il-vara akkumpanjat għall-ewwel darba l-Purċissjoni devozzjonali li toħroġ minn din il-Bazilika  f'Ħamis Ix-Xirka 21 ta' April 2011.

Il-Marbut

Il-vara ta' qabel (ara ritratt) hija xogħol l-istatwarji aħwa Għawdxin Alfred Camilleri Cauchi u Michael Camilleri Cauchi u nħaddmet għall-Bażilika fl-1976. Hija kopja tal-Marbut tal-Katidral, l-istess vara li sal-1967 kienet titniżżel biex tinħareġ fil-purċissjoni ta’ San Ġorġ.  (Ara l-Video)

This beautiful statue of Christ at the Column is a very recent addition and was carved in wood by Michael Camilleri Cauchi and his son Adonai. It first joined the procession on the 21st April 2011. The former statue (photo) was a replica of the one found in the Gozo Cathedral, which up to 1967 was brought to the Basilica for the procession.  It was also the work of  Michael Camilleri Cauchi and his brother Alfred from 1976.

 

Ecce Homo

 

Din il-vara tal-Ecce Homo ġiet imżanżna fl-2012 u  hija xogħol l-artisti Għawdxin Michael u Adonai Camilleri Cauchi. L-Istatwa kienet għall-wiri fuq l-injam il-Hamis 29 u l-Ġimgħa 30 ta' Marzu ta' l-istess sena, fil-Bażilika ta' San Ġorġ u ħarġet proċessjonalment għall-ewwel darba nhar il-Ġimgħa l-Kbira 6 t'April. Din il-vara ħadet post oħra li kienet xogħol l-aħwa Alfred u Michael Camilleri Cauchi.

Ta’ min jgħid li d-devozzjoni lejn l-Ecce Homo dejjem kienet soda f’din il-Parroċċa tant li fil-bidu tas-seklu dsatax, fil-knisja kien hemm diġa’ statwa tal-porpra li ngħatat xi indulġenzi mill-Isqof Mattei fl-1829. Xi żmien wara, din l-istatwa kienet ittieħdet lejn il-knisja ta’ San Ġakbu fl-istess belt.

As in the case of the previous statue, the 'Ecce Homo' is again the work of Michael Camilleri Cauchi and his son Adonai. The statue, carved entirely in wood, joined the procession for the first time on Good Friday of 2012. This statue replaced the previous work of Michael Camilleri Cauchi and his brother Alfred which was manufactured in paper-machie  in the likeness of the one at the Cittadella Cathedral. 

 
 

Din il-vara ġdida minquxa fl-injam hija xogħol ta' Michael Camilleri Cauchi u ibnu Adonai u ħarget għall-ewwel darba fil-purċissjoni tal-Ġimgħa L-Kbira nhar Ħamis ix-Xirka 28 ta' Marzu 2013. 

Din il-vara hadet post dik ta qabilha (ara ritratt taht)  li kienet xoghol l-istatwarju Alfred Camilleri Cauchi u li kienet ilha tintuza mill-1992. Qabel din il-vara, ir-Redentur li kien joħroġ kien manikkin imlibbes. Il-wiċċ, il-pali ta’ l-idejn u tas-saqajn ġew iffurmati minn Ġużeppi Sagona fl-1976 minn forom li kien sab fl-istess sagristija tal-Bażilika ta’ San Ġorġ.

This is yet another recent work by contemporary artists Michael and Adonai Camilleri Cauchi which is scuplted in wood and joined the procession in 2013 . It replaced the former work in papier mache' by Alfred Camilleri Cauchi  (pictured above).

Ir-Redentur

 

Il-Veronika

 

Din il-vara saret minn Wistin Camilleri għalkemm il-wiċċ huwa xogħol ta’ Marsilja miġjub fl-1867. Sal-1916, dan il-wiċċ kien jintuża għad-Duluri tal-Vara l-Kbira. Il-Veronika ta’ Wistin ħarġet għall-ewwel darba fl-1917. Il-vara l-antika hija attribwita lil Saverio Laferla u ġiet irrestawrata fl-2012. Issa tinsab għall-wiri fil-Mużew  tal-Bażilika.

The statues in the St George Basilica follow the Spanish tradition of using mannequins dressed in fine garments for the Good Friday procession. The face of this statue of St Veronica was imported from Marseille in 1867.  Wistin Camilleri used this face to assemble the rest of this statue which first joined the procession in 1917.

 
 

Kristu kruċifissat huwa xogħol artistiku fl-injam ta’ Pietro Paolo Azzopardi u sar fl-1848. Wiċċ San Ġwann inħadem minn Karlu Darmanin fl-1879 u sar flok ieħor li kien hemm qabel.  Wistin Camilleri ħadem kemm l-istatwa ta’ Marija Addolorata (1917) kif ukoll dik tal-Madalena.

Il-Vara l-Kbira

Ix-xagħar tal-figuri huwa ta’ veru u dak tal-Madalena kien isfar u nxtara għall-prezz ta Lm4 mingħand familja li binthom daħħlet soru u li dan kien tagħha. Madankollu wara xi żmien dan inbidel u llum il-Madalena għandha xagħar ieħor. Fl-1996 il-kurċifiss ġie restawrat mid-ditta Cilizia Autieri ta’ Napli filwaqt li saret dijadema tal-fidda mastizz (600 gramma) mis-Sur Louis Carabott fuq disinn ta’ Ġużeppi Sagona.

The statuary group of the Crucifixion is composed of  the work of  three different artists. The crucifix is a fine sculpture in wood by Pietro Paulo Azzopardi. The figure of St John is the work of Karlu Darmanin  from 1879. Wistin Camilleri in 1917, sculpted the figures of the Holy Mary and Mary Magdalene.  The hair on all the figures below the cross is in fact human hair. The crucifix was restored in 1996 in Naples Italy, while a solid silver halo designed by Giuseppe Sagona was also added.

 

Il-Monument

L-urna tal-Monument inħaddmet mill-aħwa Wiġi u Peppi magħrufa ta’ Galjotti lejn nofs is-seklu għoxrin. L-erba’ anġli ħelwin fil-kantunieri huma xogħol Wistin Camilleri . Kristu mejjet sar mill-istatwarju Żejtuni Alessandro Farrugia fl-1844.

The body of the dead Jesus is the work of Xandru Farrugia from 1844. The present wooden structure is a  mid-twentieth century work, while the four angels at the corners are by Wistin Camilleri.

 

Id-Duluri

 

Il-Madonna Addolorata hawnhekk tinsab waħidha, hija xogħol bikri tal-istatwarju Għawdxi Michael Camilleri Cauchi u saret fl-1982. Qabel din il-vara kienet tinġieb oħra mill-knisja ta’ San Ġakbu u li llum tinsab fil-Kurja. Din kienet inħaddmet fi Munich fil-Bavarja. Iżda anki qabel din kienet teżisti Duluri oħra li kienet ġiet ordnata mill-Fratellanza tad-Duluri fil-bidu tas-seklu dsatax u li llum tinsab fil-knisja Parrokjali tal-Qala.  

This solitary figure of Our Lady of Sorrows  is one of the earliest works by Michael Camilleri Cauchi which he completed in 1982.  It replaced at least two other statues previously used for this procession.