Il-Vari Tal-Ġimgħa L-Kbira F'Malta

L-Arti, it-Tradizzjonijiet u l-Fidi fil-festi tar-Randan Imqaddes

Il-purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira fl-Isla hija waħda mill-eqdem f'pajjiżna u huwa dokumentat li tmur lura sa mill-anqas l-1714.  Il-Fratellanza Tal-Kurċifiss tieħu ħsieb l-organizzazzjoni ta' din il-purċissjoni. Sal-1880, din il-purċissjoni kienet issir nhar Hamis ix-Xirka imma wara ordni tal-Arċisqof Carmelo Scicluna u li kienet tgħodd għall-Parroċċi kollha, din bdiet toħrog nhar il-Ġimgħa l-Kbira. 


Il-purċissjoni li toħroġ mill-knisja Bażilika ddedikata lill-Marija Bambina hija mibnija madwar il-misteri rrapreżentati mill-vari. Persunaġġi Biblici jimxu skond il-konnessjoni li għandhom mal-vara partikolari. Bejn il-Persunaġġi Biblici, it-tfal u r-reffiegħa jieħdu sehem bejn wieħed u ieħor mal-mitejn u ħamsin ruħ. Jakkumpanjaw il-purċissjoni jkun hemm ukoll il-kanonċi tal-kapitlu u l-abbatini.


Il-vari fl-Isla għandhom storja antika għalkemm x'uħud minnhom inbiddlu jew ġew irranġati fit-tieni nofs tas-seklu dsatax mill-istatwarju Senglean Karlu Darmanin . Madankollu, tajjeb ninnotaw li l-aħħar bidla li saret fil-vari tmur lura għall-1921 meta nħaddmet vara ġdida tad-Duluri. Fl-Isla insibu s-sett tradizzjonali ta' tmien vari armati fuq bradelli sbieħ tal-ġewz li saru bejn l-1976 u l-1981, xogħol ta' Ġuzeppi Galea fuq disinn ta' Salvu Bugeja. Il-bradelli jiġu armati b'sett ta' brazzi tal-bronż arġentat u b'bukketti tal-ward ġo vażuni tal-fidda.


Ir-reffiegħa tal-vari huma fratelli ta' l-istess Fratellanza tal-Kurċifiss u jilbsu konfratija lewn it-tiben, kapoċċ f'rashom u kurdun tal-ħabel mal-qadd. Fil-kas tal-Monument biss, ir-reffiegħa jilbsu s-suttana u spellizza u dan biex tinżamm tradizzjoni antika meta l-Monument kien jintrefa mill-qassisin. 

 
 

Il-Purċissjoni tal-Ġimgħa l-Kbira fl-Isla

Il-Ġimgħa 14 ta' April 2017 fil-5.30pm

Offertoire : Domine Jesu Christe
Gregorian Requiem Mass
0:00/3:58
 

L-Ort

 

Din il-vara hija qadima ħafna u qatt ma jidher li nbidlet. Ma teżisti l-ebda informazzjoni fuq l-awtur tagħha jew meta saret iżda kollox juri li tgħodd mill-anqas mitejn u tmenin sena.

There are no records about the origin of this statuary group of The Agony in Gethsemane, although it is evident that it is over two hundred and eighty years old and has never been replaced.

 
 

Din il-vara nħadmet lejn l-aħħar tas-seklu dsatax mill-istatwarju Senglean Mastru Karlu Darmanin. M'hemmx dubju li qabilha kien hemm vara oħra li izda l-informazzjoni fuqha ntilfet.

This statue of the Flagellation is the work of Carlo Darmanin from the late nineteenth century. It had certainly replaced another similar statue, but sadly all records about it have since disappeared.

Il-Marbut

 

Ecce Homo

 

Din il-vara hija xogħol Spanjol u nġiebet fl-1802 minn familja għanja Sengleana li rregalatha lill-Fratellanza tal-Kurċifiss wara wegħda li għamlet biex teħles b'wiċċ il-ġid matul l-imblokk tal-Franċiżi. Qabilha kienet teżisti vara aktar antika fejn Kristu kien jidher bil-qiegħda fuq kolonna.

In 1802 a wealthy Senglean family donated the statue of Jesus Crowned with Thorns we see here to the Fraternity of the Holy Crucifix. This family had vowed to make this gesture in gratitude for surviving the French Invasion of Malta.   It replaced another statue of 'Ecce Homo' (Behold The Man)  sitting on a low column.

 

Ir-Redentur

Bla dubju, ir-Redentur tal-Isla hija l-aktar vara magħrufa u devota fil-gżejjer Maltin. Id-devozzjoni lejn din ix-xbieha mirakoluza tmur ħafna lura fis-snin imma żgur sa mill-inqas l-1727 meta nafu li diġa' kienet esposta għall-qima tad-devoti fl-Oratorju tal-Fratellanza tal-Kurċifiss. Matul il-pesta tal-1813, il-kapitlu tal-Kolleġġjata għamel wegħda li jekk il-Belt tagħhom teħlisha minn dan il-flaġell tal-biza' jintrabtu li kull sena, bħala ringrazzjament, jagħmlu tliet purċissjonijiet madwar l-Isla fosthom b'din ix-xbiha tar-Redentur fit-tielet Hadd fuq l-Pentekoste. Madankollu, la nafu meta saret u l-anqas min kien l-awtur oriġinali ta' din il-vara.  Li nafu fi żgur hu li Mastru Karlu Darmanin dara waħda sew lejn l-aħħar tas-seklu dsatax. Iżda ħa ħsieb li jżomm il-korp u r-ras u m'għamel xejn biex inaqqas mid-devozzjoni antika lejn din ix-xbieha. Nafu wkoll li l-libsa a' Kristu inghatat iz-zebgha tlett darbiet ghalkemm il-wicc jidher li qatt ma ntmesx.


Il-Mogħdija taż-żmien jidher li għamel sewwa fuq din il-vara devota l-aktar meta tikkunsidra l-iskariġġ li tieħu kemm fit-tliet pellegrinaġġi li jsiru biha kull sena mat-toroq tal-Isla kif ukoll fil-ħafna okkażjonijiet li ttieħdet għall-pellegrinaġġi barra mill-Parroċċa saħansitra sal-gżira Għawdxija.


Għalhekk il-Bażilika tal-Isla mmexxija mill-Arċipriet Dun Joe Grech iddeċidiet li tagħmel stħarriġ xjentifiku ddettaljat fuq il-vara biex imbagħad jiġi deċiż x’interventi jew restawr jeħtieġ isir fuqha. L-istħarriġ qed jitmexxa mir-restawratur Dun Charles Vella u s’issa l-vara intiżnet (118-il kilo mingħajr is-salib) u qed jittieħdula ritratti kemm minn barra kif ukoll minn ġewwa (x-rays) biex tiġi stabbilita l-qagħda eżatti tagħha. Wieħed jittama li dan l-istudju jservi mhux biss biex  jitfa’ aktar dawl fuq l-oriġini tal-vara imma wkoll biex iwasslu għat-tiswijiet li teħtieġ qabel ikun tard wisq u b’hekk tkun tista’ tibqa’ titgawda mid-devoti numerużi tagħha. (April 2010) ........Aqra aktar fuq l-istħarriġ xjentifiku fuq ir-Redentur mill-pinna tal-Konservatur innifsu

Undoubtedly this statue of Christ the Redeemer is the most famous in the Maltese Islands.  The reverence towards this miraculous effigy of Christ has a long history and is recorded as early as 1727, when it was displayed for the worship of the faithful in the Oratory of the Fraternity of the Holy Crucifix.  During the Plague of 1813 the church authorities of Senglea had vowed to organise at least three separate annual processions around the city , if its population was spared from the deadly disease. One such procession is held annually with this statue on the third Sunday following Pentecost. The statue’s author is again unknown, although we are sure that it was extensively restored by Carlo Darmanin towards the end of the 19th Century.  Darmanin was very careful to preserve the basics features of the statue and made no alterations to the head, in view of the great devotion it attracted.

 
 

Il-Veronika, li tidher waħedha f'din il-Vara hija biċċa xogħol oħra fil-kartapesta ta' Mastro Karlu Darmanin u saret fit-tieni nofs tas-seklu dsatax.

This is another work by Karlu Darmanin in papier-mache’, completed in the second half of the nineteenth century.

Il-Veronika

 

Il-Vara L-Kbira

 

Mill-grupp ta' statwi li jiffurmaw din il-vara, huma l-kurċifiss u San Ġwann biss li għadhom mis-sett oriġinali u għalhekk jgħoddu mal-mitejn u ħamsin sena. Il-kurċifiss huwa attribwit lil Mastro Saverio Laferla filwaqt li l-Madonna u l-Madalena huma xogħol Mastro Karlu Darmanin li ħa ħsieb ukoll it-tqassim mill-ġdid tal-vara. 

Fl-1980, Alfred Camilleri Cauchi rrestawra l-kurċifiss minħabba ħsarat kbar li kellu u bejn l-1985 u l-1988, l-istatwi reġgħu inżebgħu mill-gdid mir-restawratur John Pace.

The figure of the crucified Jesus is an antique and is considered as the work of Saverio Laferla.  In 1980, Alfred Camilleri Cauchi restored the crucifix as it had been extensively damaged. The Virgin Mary and Mary Magdalene are the work of Carlo Darmanin, who also repositioned all the figures beneath the cross.

 

Il-Monument

 

Il-korp ta' Kristu mejjet huwa mis-sett oriġinali u t-tagħrif fuq l-awtur tiegħu u meta sar huwa mitluf. L-Urna, iżda, inħaddmet f'nofs is-seklu tmintax mill-iskultur Senglean Felic Zahra. Fil-bidu tas-seklu dsatax, l-istatwarju Marjanu Gerada għamel xi tibdil fiha u żied il-puttini li hemm idawruha. Aktar tard, saru l-pavaljuni bir-rakmu tad-deheb fuq lama bajda. L-aħħar restawr sar fl-1985 u ġie fdat f'idejn Darmanin Guilders li nduraw l-Urna mil-ġdid filwaqt li Grixti Embroideries ħadu ħsieb jagħmlu rakkmu ġdid. Saret ukoll pedestallatura tal-ġewż li fl-irkejjen tagħha bdew jintramaw il-gastri li kien ħadem Marjanu Gerada. Ta' min jinnota li d-drapp li jżejjen l-urna huwa fuq l-abjad waqt li f'ħafna Monumenti oħra, ikun il-kulur aħmar li jispikka.

The figure of the Dead Body of Jesus is from the original set of statues but any records about its true origins have since been lost.  However the gilded wooden catafalque is the mid-eighteenth century work of Senglean sculptor Felic Zahra. In the early nineteenth century Marjanu Gerada made some modifications and added the baby angels seen today.  A distinct feature of this statue is its white  pelmet. In other representations of this episode around the islands, the use of red fabrics is more common.

 
 

Il-Vara tad-Duluri hija l-aħħar waħda li żdiedet mas-sett tal-Isla. Hija xogħol fil-kartapesta u nħadmet fl-1921 mil-istatwarju Karmnu Mallia. Bejn l-1985 u l-1988, din il-Vara nżebgħet mil-ġdid mis-Sur John Pace. Sfortunatament, id-Duluri ta' qabel din li kienet għadha teżisti, inqerdet għal kollox fl-aħħar gwerra.

Id-Duluri

This is the latest addtion to this set of processional statues. It is the paper-mache work of Karmenu Mallia from 1921.  It had replaced an older version which unfortunately perished during the Second World War.

 

Ritratt - Purcissjoni tar-Redentur (Top Banner) - Richard Faenza