Il-Qala
Għalkemm wieħed mill-iżgħar irħula fid-djoċesi Għawdxija, il-Qala għandha storja twila ta’ devozzjoni lejn il-passjoni u l-mewt ta’ Kristu kif ukoll lejn id-duluri ta’ Sidtna Marija kif jixhdu numru ta’ statwi u xbihat ta’ pittura antiki li hemm fil-Knisja Parrokkjali fosthom waħda tad-Duluri u bust ta’ l-Ecce Homo.
Il-Knisja Parrokkjali hija mogħnija b’sett kwadri artistiċi tal-Via Sagra li saru fl-1925 bit-tħabbrik ta’ Dun Ġużepp Vella li wara laħaq Kappillan tal-istess raħal. Dawn il-figuri maħdumin bħala ‘Bassoriliev’ huma xogħol l-istatwarju Għawdxi Wistin Camilleri filwaqt li l-gwarniċi ta’ l-injam huma disinn u xogħol l-iskultur Kalcidon Buġeja. L-induratura saret minn Ġużepp Farrugia mill-Imdina.
Il-Qala għandha rabta speċjali mal-Parroċċa tal-Isla u din tidher fid-devozzjoni speċjali li ż-żewġ Parroċċi għandhom lejn Kristu Redentur. Tant hu hekk li kull sena fix-xhur ta' Ġunju - Lulju, kemm fl-Isla kif ukoll fil-Qala jiġu organiżżati pellegrinaġġi bil-vari tar-Redentur u l-fratelli jieħdu sehem fil-pellegrinaġġi ta’ xulxin.
Fil-Qala, il-qofol taċ-ċelebrazzjonijiet li jfakkru l-Passjoni ta’ Kristu isiru ta’ kull sena nhar it-Tlieta ta’ qabel il-Ġimgħa l-Kbira. Mill-knisja joħorġu fila ta’ xbihat u għal sagħtejn it-toroq tal-Qala jinbidlu fit-triq twila li wasslet lil Kristu sal-Kalvarju, il-Via Sagra, it-triq Qaddisa. Bħall-folla f’Ġerusalemm, il-Qalin jimxu ma’ Kristu fit-tbatija u jirriflettu fuq dak li għadda minnu Kristu għas-salvazzjoni tagħna. Din il-'Via Sagra fil-Beraħ' għalkemm ilha ssir ftit snin biss qed tissebbaħ sena wara l-oħra. Minbarra l-Banda tar-raħal li takkumpanja bil-marci funebri, jieħdu sehem il-fratelli tal-erba’ fratellanzi mwaqqfa f’dan ir-raħal, tfal liebsin iż-żimarri u rġiel liebsin ta’ suldati Rumani, oħrajn mgħammda jġorru s-slaleb u l-ktajjen.
Issa se nagħtu ħarsa ħafifa lejn il-vari tal-Passjoni ta’ dan ir-raħal li bl-eċċezzjoni tad-Duluri li hija antika, huma kollha żidiet ta’ dawn l-aħħar snin. Tajjeb ngħidu mill-ewwel li l-bradelli kollha għal dawn il-vari, u l-bankuni, inħaddmu mill-Qalin, hekk ukoll il-brazzi tal-ħadid u l-globi tal-istained glass.
Il-Marbut
Din il-Vara hija waħda minn tlieta li nxtraw mill-Parroċċa lejn l-aħħar tas-seklu għoxrin. Xogħol Spanjol għalkemm inxtrat mingħand id-ditta Mar Statue Sacre ta’ Ruma.
Ecce Homo
Din il-Vara nġiebet ma' dik tal-Marbut u hija wkoll xogħol Spanjol għalkemm inxtrat minn Ruma.
Ir-Redentur
M’hemmx dubju li din il-vara tar-Redentur hija kkunsidrata mill-Qalin bħala l-Ikona tagħhom tal-Passjoni ta’ Kristu għalkemm ilha li nħaddmet ħames snin biss. Minbarra l-Kurċifiss li se nitkellmu fuqu aktar l’isfel, ir-Redentur huwa l-uniku xogħol lokali mis-sett tal-Qala u sar mill-artist u statwarju Għawdxi Michael Camilleri Cauchi.
Il-Kurċifiss
Il-Kurċifiss devot li matul is-sena jkun espost għall-qima tal-fidili fuq l-Artal tal-Kappellun kien regalat lill-knisja fl-1948 minn iben Il-Qala, l-Avukat Anton Buttiġieġ li żmien wara ġie maħtur bħala t-tieni President tar-Repubblika ta’ Malta.
Bħala opra tal-arti dan il-Kurċifiss hu xogħol ta’ kalibru għoli u żgur li wieħed mill-oggetti l-aktar prezzjużi li jgħanu lill-Knisja tal-Qala. Inħadem fil-fabbrika ta’ Ferdinando Stuflesser f’Ortisei, qrib Bolzano fl-Italja ta’ fuq, reġjun magħruf sew għall-ħila artistika ta’ niesu fix-xogħol tal-injam. Fil-fatt, dan il-Kurċifiss gie minqux minn zokk ta’ siġra tal-qastan u għajr għad-dirgħajn li nħaddmu separatament, huwa bicca waħda skolpita bl-idejn minn xi ħadd ta’ sengħa kbira.
Jippreżentalna l-figura ta’ bniedem li minkejja s-sinjali ċari ta’ vjolenza fuq ġismu kollu u minkejja l-mewt ħarxa li sofra, jidher mistrieħ u sodisfatt bil-biċċa xogħol iebsa li rnexxielu jwettaq u li swietlu sa l-aħħar qatra demm. Fl-istess ħin, il-kulur oskur tal-injam joħloq atmosfera ta’ niket u devozzjoni kbira.
Il-Vara l-Kbira
Dan il-Kurċifiss tal-kartapesta huwa xogħol ieħor ta’ Michael Camilleri Cauchi. Matul iż-żmien tar-Randan jintrama mponenti fuq l-Artal Maġġur akkumpanjat minn żewġ statwi tal-kartapesta tad-Duluri u San Gwann l-Evanġelista.
Id-Depożizzjoni
Hija vara ewlenija f’Għawdex u għalkemm f’Malta nsibuha fiż-Żejtun u f’Ħal Qormi, l-ebda waħda minn dawn m’għandha daqstant għadd ta’ persunaġġi fiha Fil-fatt din il-vara ta’ seba’ figuri hija vara tqila ħafna tant li meta kull sena ssir il-'Via Sagra fil-Beraħ' nhar it-Tlieta tal-Ġimgħa Mqaddsa, tinġarr minn għoxrin reffiegħ. Bħal vari l-oħra li nxtraw fl-aħħar snin, din hija xogħol Spanjol u nxtrat minn Ruma fl-ewwel snin ta’ dan is-seklu.
