Il-Vari Tal-Gimgha L-Kbira F'Malta

Hal-Ghaxaq

Minkejja c-cokon tieghu, dan ir-rahal jista jiftahar li sena wara l-ohra kapaci jorganizza purcissjoni tal-Gimgha l-Kbira, meta hawn hafna lokalitajiet akbar li dan ma jaghmluhx.

Jinghad li lura fis-snin ghoxrin tas-seklu tmintax, dan ir-rahal kien diga haseb biex ikollu Monument bi Kristu mejjet. Madankollu, t-taghrif fuq meta bdiet tigi organizzata l-purcissjoni tal-Gimgha l-Kbira hu nieqes. Kien fl-1821, li l-Parrocca ikkumissjonat x'aktarx lill-istatwarju Guzeppi Vella mill-Belt Valletta biex jahdem sett ta' vari tal-passjoni u hekk bdiet tigi organizzata l-purcissjoni.

Il-purcissjoni f'Hal Ghaxaq hija responsabbilta ta' kummissjoni mqabbda apposta mill-kappillan. Din hija purcissjoni minghajr pretensjonijiet zejda imma bla tlaqliq nghidu li fl-ahhar snin rat zvilupp qawwi tant li anki kellha tinbidel it-triq taghha biex tghaddi minn toroq aktar wesghin. Zdiedu bil-bosta in-numru ta' persunaggi biblici li jiehdu sehem kif anki zdied l-ammont ta' suldati u llum il-gurnata jiehdu sehem fiha fuq hames mitt ruh. Naraw ukoll numru ta' penitenti b'wicchom mghammad igorru salib (x'uhud hafjin). Peress li f'dan ir-rahal hemm zewg kazini tal-baned, dawn jiehdu sehem sena kull wahda. Il-Banda timxi quddiem il-Vara l-Kbira u l-kazin li jkun imissu jdoqq ghandu l-jedd li jsib ir-reffiegha ghall-Vara l-Kbira u d-Duluri.

Din il-purcissjoni tohrog nhar Hadd il-Palm u mhux fil-Gimgha l-Kbira. Dan jghin biex aktar nies izuru din il-purcissjoni specjalment dawk id-dilettanti li fil-Gimgha l-Kbira ma jkunux iridu jitilfu l-purcissjoni tar-rahal jew belt taghhom. Ta' min isemmi li qabel tibda hierga l-purcissjoni, ikun hemm parata bis-suldati Rumani u anki Lhud u din titlaq minn hdejn is-sala Nazzaret fil-5.00 u tasal biswit il-knisja fil-5.30 fejn Malgu ic-centurjun ihabbat fuq il-bieb tal-knisja u hekk tibda hierga l-purcissjoni.

Hal-Ghaxaq ghandhom is-sett tradizzjonali ta' tmien vari u m'ghandhomx il-vara tat-tradiment ta' Guda. 

 Il-Purcissjoni tal-Gimgha l-Kbira f'Hal Ghaxaq

Hadd-il Palm, 5 t'April 2009 fil-5.00pmI

L-Ort

X'aktarx li dan l-Ort huwa xoghol Guzeppi Vella tal-Belt Valletta u nhadem fil-kartapesta f'xi zmien wara l-1821.

Most of the Passion statues of the Ghaxaq Parish are attributed to Valletta born statuarian Guzeppi Vella who lived between 1802 and 1866. This statue representing the agony of Jesus in the garden of Gethsemane accompanied by an angel holding the chalice and cross in his hands was made sometime after 1821. 

Il-Marbut

L-istess bhall-hafna mill-vari ta' din il-parrocca, il-Marbut huwa attribwit lill-istatwarju Guzeppi Vella u sar xi xmien wara l-1821.

We have no certain date when the Good Friday procession in Ghaxaq was first organised. All we know is that in 1821, the Parish commissioned Vella also known as 'Mastru Pepp' to ....... the traditional set of  Passion statues. These were all completed in the following few years.

Ecce Homo

L-Ecce Homo qed fil-pozizzjoni tradizzjonali jigifieri bilqieghda fuq kolonna, bil-porpra fuq dahru, qasba f'idejh u nkurunat bix-xewk. Din il-vara hija ukoll attribwita lil Guzeppi Vella u saret wara l-1821. Din il-vara ghamlet zmien twil ma tohrogx ghal purcissjoni minhabba hasarat kbar li kellha. Imma fl-2006 il-kummissjoni responsabbli mill-Gimgha l-Kbira qabbdet lis-Sur Sandro Debono li rrestawraha wahda sew u b'hekk regghet inghaqdet mas-sett.  

The statue of Jesus crowned with thorns is seen here in the traditional way, sitting down on a pillar wearing a red robe and holding a golden reed in his right hand. This statue was severely damaged and did not accompany the procession for a number of years but was restored by Mr Sandro Debono in 2006.

 

Ir-Redentur

Ir-Redentur huwa wkoll mis-sett originali, xoghol fil-kartapesta ta' Guzeppi Vella u sar wara l-1821. Fl-2005, din il-vara giet irrestawrata mis-Sur Sandro Debono.

Another work by Guzeppi Vella, the statue of Christ the Redeemer was made with papier-mache' after 1821. It was last restored by Sandro Debono in 2005.

 

Il-Veronika

Il-Veronika ta' Hal Ghaxaq tintrefa' minn sitt reffiegha ghax hija pjuttost vara hafifa. B'mod tradizzjonali, hija tinsab wahidha minghajr akkumpanjament. Attribwita lil Guzeppi Vella u saret wara l-1821. Din il-vara ukoll giet irrestawrata mis-Sur Sandro Debono fl-2004.

In the traditional manner, the Veronika is here seen on her own concentrating on the miraculous image on the veil she is holding. This statue was also restored by Mr Sandro Debono in 2004.

Il-Vara L-Kbira

Il-vara l-Kbira hija wkoll tal-istatwarju Guzeppi Vella u saret mal-kumplament tas-sett wara l-1821. Fl-1977 kienet mizjuda il-figura ta' suldat Ruman li kellu zokk bi sponza f'idejh imma dan tnehha fl-ahhar snin biex il-vara regghet giet fl-istat originali taghha. Il-vara ukoll sar restawr fuqha minn Sandro Debono.

This statuary group made of four figures is again the work of Guzeppi Vella from the same period of the other statues. In 1977, the figure of a Roman soldier was added to the group but this was removed in recent years when the statue was restored to its original state by Mr Debono.

 

Il-Monument

           

Jinghad li l-Monument kien diga' jezisti fl-1720 filwaqt li l-korp ta' Kristu mejjet x'aktarx li ngieb minn Ruma fl-1726. Ghalkemm dan sar hafna qabel il-kumplament tas-sett tal-vari, m'ghadniex hjiel jekk kienx johrog f'xi purcissjoni qabel l-1821.

It is believed that this is the oldest statue in this set. The wooden structure is said to have already been in existence in 1720 while the corpse of Jesus was most probably imported from Rome in 1726.

 

Id-Duluri

               

Il-Vara tad-Duluri hija forsi l-aktar wahda li ghandha storja marbuta maghha. Ma nafux jekk Guzeppi Vella hadimx vara ta' dan il-misteru meta kien qed jahdem is-sett wara l-1821. Izda l-istoriku P.P. Castagna jghidilna li mastro Karlu Darmanin hadem vara tad-Duluri tal-kartapesta ghal dan ir-rahal fl-1851. Jekk hu hekk, johorgu zewg fatti interessanti, l-ewwel, li dan hu xoghol bikri jekk mhux l-ewwel wiehed ta' Darmanin (li fl-1851 kellu biss sitta u ghoxrin sena) u t-tieni li d-Duluri li nsibu llum hija t-tieni vara li hadem l-istess statwarju ghal dan ir-rahal, din id-darba lejn l-ahhar ta' hajtu. Dan ghaliex il-vara ghandha miktub fuqha - Carlo Darmanin fecit et donavit 1909. Niftakru li Darmanin miet f'Novembru ta' l-istess sena. Jidher ghalhekk li beda u ghalaq il-karriera brillanti tieghu b'zewg vari tad-Duluri ghall-istess rahal. Il-figura ta' San Gwann inbiddlet ma' anglu li kien hadem Darmanin imma l-awtur taghha mhux maghruf.

We have no evidence to confirm whether Guzeppi Vella ever ...... a statue of our Lady of Sorrows to complete his set. However, the historian P.P. Castagna sheds light that the well known statuarian Karlu Darmanin...............................

Hajr

Ir-Ritratti ta' din il-lokalita' gew gentilment mislufa mill-Ghaqda Dilettanti Mudelli Tal-Knejjes.

Muzika Fl-Isfond

 

             THE PASSION OF THE CHRIST (John Debney )       

                                Bearing the Cross

Il-Purcissjoni 2009

Li Jmiss.......

 

    Mosta  

Mur Fuq Nett Tal-Pagna